Διαδικασία πένθους

από την Τάνια Μπαγέρη

Παρόλο που η αιφνίδια συναισθηματική οδύνη της αρχής αμέσως μετά την αποβολή μπορεί να απαλύνεται με τον καιρό, το πένθος για το ατυχές αυτό γεγονός και η πραγματική ανάρρωση είναι δύσκολα και χρειάζονται χρόνο, ανάλογα και με την ένταση της όλης εμπειρίας.

Παλιότερα πίστευαν πως μετά από οποιαδήποτε απώλεια, θα πρέπει κανείς να περάσει από συγκεκριμένα ψυχοσυναισθηματικά στάδια ώστε να την ξεπεράσει και να αισθανθεί καλύτερα. Δηλαδή, το πένθος αντιμετωπίζονταν σα μια διαδικασία που ιδανικά αποτελείται από μια σειρά πολύ συγκεκριμένων και προβλέψιμων καταστάσεων του νου και της ψυχής. Όλα αυτά τα στάδια στην πορεία του πένθους θεωρούνταν εξίσου σημαντικά για την αποκατάσταση της ψυχικής υγείας του ατόμου και την ανάκτηση των δυνάμεών του μετά την απώλεια.

Πλέον, γνωρίζουμε πως οποιαδήποτε απώλεια δε χρειάζεται απαραιτήτως να ξεπεραστεί, ίσως και δε μπορεί να ξεπεραστεί, αλλά πρέπει να αφομοιωθεί στην προσωπική ιστορία και τη ζωή αυτών που πενθούν. Ουσιαστικά, για να αρχίσει να υποχωρεί η θλίψη που προκλήθηκε από την αποβολή του εμβρύου, είναι απαραίτητη η συνειδητοποίηση της απώλειας αυτής, καθώς και το ξεκαθάρισμα πιθανώς αντικρουόμενων συναισθημάτων.

Με άλλα λόγια, πέρα από τον ψυχικό πόνο, χρειάζεται να γίνει και μια διαπραγμάτευση συναισθημάτων όπως ο θυμός ή η ενοχή ως προς το τραυματικό γεγονός της αποβολής. Απώτερος σκοπός είναι η συμφιλίωση με τις ελπίδες και τα όνειρα που χάθηκαν μαζί με την αποβολή του εμβρύου, ώστε να αρχίσει να επαναπροσδιορίζεται η οπτική του ατόμου για τη ζωή, ανοίγοντας νέες προοπτικές για το μέλλον.

Η σημασία της διαθέσιμης υποστήριξης

Το διαθέσιμο σύστημα υποστήριξης μιας οικογένειας μετά την αποβολή και το πώς αυτό, αν υπάρχει, θα συνεισφέρει στην πορεία του πένθους, παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάρρωση από αυτό. Αυτό το σύστημα υποστήριξης μπορεί να βασίζεται σε ένα ήδη υπάρχον δίκτυο διαπροσωπικών σχέσεων στο περιβάλλον του ζευγαριού, που προσφέρει βοήθεια σε κάθε δυσκολία.

Μπορεί όμως εναλλακτικά και να δημιουργηθεί για να λειτουργήσει υποστηρικτικά, αποκλειστικά στην περίπτωση της αποβολής και να αποτελείται από άτομα, όπως ο υπεύθυνος γυναικολόγος, ένας πνευματικός της εκκλησίας, ή ένας ψυχολόγος που υποστηρίζει τους γονείς στο να επεξεργαστούν την όλη εμπειρία της αποβολής. Εναλλακτικά, στο σύστημα υποστήριξης μπορεί να ανήκουν και άλλα μέσα όπως είναι ένας σύλλογος ή μια ομάδα διεργασίας σχετικών θεμάτων, ή ένα forum στο διαδίκτυο όπου συζητούνται αντίστοιχες εμπειρίες και περιστατικά. Επίσης, κάποιες ιστοσελίδες που αποτελούν πηγές πληροφόρησης ή και βιβλία, για παράδειγμα, αυτοβοήθειας μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για αυτούς που βιώνουν την απώλεια.

Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό αυτό το σύστημα υποστήριξης καταρχάς να είναι στη διαθεσιμότητα των ευάλωτων γονέων. Κατά δεύτερον είναι σημαντικό να βοηθά στη διαδικασία του πένθους, παρά να αποπροσανατολίζει από αυτήν, για παράδειγμα με το να παίζει το ρόλο διασπαστικού ερεθίσματος για να ξεχνιούνται οι γονείς και να αποφεύγουν τον πόνο που τους προκαλεί η απώλεια. Μια τέτοια υποστήριξη, απλώς καθυστερεί ή ακόμα και παρεμποδίζει την διαδικασία του πένθους και δεν προσφέρει πραγματικά στην ανάρρωση και την εξέλιξη του ζευγαριού.